icon_kws

De Vereniging

Naar de KWS Verenigingsite

icon_uitslagen

Uitslagen

Uitslagen 84e Sneekweek

Een goede en loyale bemanning is het halve werk

Een goede en loyale bemanning is het halve werk

Wat kan een stuurman in een meer-persoonsboot zonder bemanning? Heel weinig. Een goed en loyaal bemanningslid is ook in de Sneekweek het halve werk. Gerard Pol en Marcel van der Kooi vertellen trots over hun succesrijke rol ‘in de schaduw’. 

 

Zeg Siep Jan Wiersma - kersvers Nederlands kampioen in de Dertigkwadraat -  en je zegt Gerard Pol. En wie de Valk 45 voorbij ziet varen (met grote regelmaat de voorste van de vloot), kan er vergif op innemen dat stuurman Menno Huisman wordt geassisteerd door Marcel van der Kooi.

 

Gerard Pol (60) uit Leeuwarden kent ‘zijn’ kapitein inmiddels al een halve eeuw. Gezworen kameraden en in hun sportieve rolverdeling gedijen ze uitstekend. De in Hempens woonachtige Wiersma won inmiddels veertien keer de Sneekweek. Een respectabel aantal , maar altijd nog eentje minder dan Pol. 

 

,,Ik sta op vijftien’’, zegt de eigenaar van een administratiekantoor niet zonder trots. ,,Ik heb de Sneekweek namelijk ook één keer gewonnen als stuurman. In 2012, in de Dertigkwadraat van Siep Jan. Hij was dat jaar op vakantie. Onvergetelijk. Het was een enorm spannende week die pas op de slotdag in het allerlaatste rakje werd beslist.’’

 

Foto: Marcel van der Kooi door Eize Hoekstra

 

Pol zou dus ook ‘op eigen benen’ kunnen staan, maar voelt daartoe niet echt aandrang. Exact hetzelfde geldt voor Marcel van der Kooi (48), eigenaar van een adviesbureau. De inwoner van Sneek won de Sneekweek als Vaurien-stuurman in 1996 en als bemanning van Huisman twaalf keer. De teller van Huisman staat inmiddels als op vijftien hoofdprijzen. Eentje behaalde hij als fokkemaat.

 

‘We stappen nooit boos op elkaar van boord’

 

Van der Kooi en Pol vertellen met liefde over ‘het vak’ van bemanningslid. Woorden als dienstbaar en loyaliteit vallen. Maar net als in een goed huwelijk hebben de partners ook wel eens woorden. ,,Het gebeurt niet vaak, maar we kunnen zeker op elkaar vloeken’’, zegt Van der Kooi. ,,Het voordeel is dat we mannen zijn en elkaar goed kennen. Het glijdt snel van ons af. We stappen nooit boos op elkaar van boord.’’

 

,,Als ik vind dat hij te hoog opstuurt, zeg ik er wat van’’, aldus Pol. ,,Maar knetterende ruzie hebben we nooit. Als kapitein is Siep Jan altijd de baas, maar in een goed team mag iedereen zijn zegje doen.’’ Pol lacht. ,,Kennelijk zeg ik wel eens wat te veel, want soms hoor ik ‘m achter me mopperen: ‘Hou eens op te zeiken!’ Ik kan dat van ‘m hebben.’’

 

De vrienden voeren al samen toen ze met zeilen begonnen in de Flits. Pol stuurde daarna nog wel zelf een Schakel, ,,maar dat had er vooral mee te maken dat het in de trapeze hangen niet echt mijn ding was’’, zegt hij eerlijk. ,,Als het moet, dan kan ik het wel. In de rol die ik nu heb, als middenman, kom ik het beste tot mijn recht.’’

 

In de driemansboot is Gerard Pol de spil waar om veel draait. ,,Als middenman ben je verantwoordelijk voor de spinnaker en de trim. Als het moet, spring je bij voor het ‘bedienen’ van de grootschoot. Het is, zeker met veel wind, behoorlijk intensief. Vorige week, op het NK, was ik na een boeironding echt even ‘út de lyken’, terwijl ik toch best een behoorlijke conditie heb.’’

 

Als Valk-zeilers zijn Van der Kooi en Huisman negen van de tien races op elkaar aangwezen; pas als het snoeihard waait, wordt een derde man/vrouw mee aan boord genomen. Het succesvolle koppel vaart nu voor het twintigste seizoen samen en de klinkende cijfers onderstrepen de woorden van Van der Kooi: ,,We vullen elkaar uitstekend aan.’’

 

In de 45 (waarvan ze sinds 1999 samen eigenaar zijn) voeren ze hun prijzenkasten boordevol. ,,Tien keer Nederlands kampioen, één keer goud op het NK-sprint en een keer Nederlands kampioen in de Vrijheid’’, aldus Van der Kooi. Hoe goed ze op elkaar zijn ingespeeld? ,,Ik kan aan bepaalde geluidjes horen wat Menno van plan is. Als ik z’n joystick hoor, weet ik: we gaan gijpen. We praten veel aan boord, maar ik denk dat we het ook zonder ook maar een enkel woord af zouden kunnen.’’

 

Pol bemant nu veertien jaar in de 36, nog altijd de nieuwste boot van de vloot. ,,Maar ik maakte al in 1996 kennis met de Dertigkwadraat. Toen ze me vroegen een keer mee te gaan als bemanning, dacht ik: dat doe ik niet, daar ben ik nog te jong voor. Ik had het idee dat de Dertigkwadraat een ‘ouwelullenboot’ was. Maar al na één wedstrijd had ik mijn mening bijgesteld. Ik heb er nu mijn hart helemaal aan verpand.’’

 

Binnen de familie is hij niet de enige. Zijn vrouw Ingrid is bemanningslid op de 2. Ze legde vorig jaar met stuurman Johan Schuurman en Gea Nakken beslag op de nationale titel en het Sneekweek-wandbord. Zoon Edwin Pol is stuurman van de 30 en broer Wilfred zeilt in de 4. 

 

‘De teamspirit is het allerbelangrijkste’

 

Gerard Pol heeft zijn ogen en oren altijd goed opengehouden. ,,Ik heb ook veel gezeild met mannen als Bob Hanenberg en Koos de Ridder. Bob heeft bemand bij Dirk Nauta en is met de Tielsa mee rond de wereld gevaren. Koos is een ervaren ontwerper. Van die twee heb ik op het gebied van de trim ontzettend veel geleerd.’’

 

Maar je kunt nog zoveel verstand hebben van het materiaal, ,,de teamspirit vind ik het allerbelangrijkste’’, zegt Pol. ,,De sfeer aan boord moet goed zijn, pas dan haal je allemaal het beste uit jezelf. Ik vergelijk het met de Jumbo-ploeg in de Tour de France. Die begonnen met een goed resultaat en omdat ze allemaal veel voor elkaar over hadden, pakten ze vervolgens nog enkele etappezeges.’’

 

,,Binnen ons team is ook iedereen even belangrijk. Siep Jan zal als stuurman meer druk voelen als ons en sommige beslissingen maakt hij alleen. Het kan een keer gebeuren dat eentje daarvan niet goed uitpakt en we daardoor de overwinning mislopen. Maar dat verandert binnen het team niets. We winnen met elkaar en we verliezen met elkaar.’’

 

Huisman en Van der Kooi zijn ‘op natuurlijke wijze’ tot de huidige rolverdeling gekomen. ,,Toen we de 45 kochten, was het de bedoeling dat we om en om zouden sturen en bemannen. Maar Menno beschikt over meer ‘Fingerspitzengefuhl’, hij heeft echt een neusje voor de wind. Ik ben wat handiger, leniger en kan bijvoorbeeld snel iets repareren. Het team heeft zich gevormd op de individuele kwaliteiten.’’

 

Bemannen is meer dan alleen de fok aantrekken en ‘hangen’, aldus de in Groningen opgegroeide Van der Kooi. ,,Er hoort ook een stukje coaching bij. Menno kan wel eens wat te lang in een verkeerde keuze of een ongelukkige situatie blijven hangen. Dan is het aan mij om hem daar uit te halen en ervoor te zorgen dat hij zich weer helemaal concentreert op de dingen die moeten gebeuren en die gaan komen. Ik geef ook regelmatig advies, maar ik kan me er bij neerleggen als hij dat niet opvolgt en zijn eigen beslissing neemt.’’

 

Foto: Gerard Pol door Eize Hoekstra

 

,,Siep Jan, Dirk Bootsma en ik varen in een concept’’, vertelt Pol. ,,We varen op kompas en overleggen altijd met z’n drieën over de manier van starten. Ook bespreken we de koers die we denken te varen. Zodoende weet iedereen vooraf wat de bedoeling is en kom je aan boord niet snel voor verrassingen te staan. Als het goed is, hoef ik nooit achterom te kijken, dat heeft Siep Jan liever ook niet ha ha. Hij is streng en fanatiek en dat mag. Als ik achterom kijk, kan nét de spinnaker invallen en dat mag niet. We hebben plezier, maar als we varen, dan varen we voor de winst.’’

 

,,Wat helpt, is dat je als bemanning ook zelf hebt gestuurd’’, aldus Van der Kooi. ,,Dan kun je meedenken. Dat moet ook, want de stuurman is in eerste instantie bezig om de boot op snelheid te houden. In die zin ben je niet alleen dienstbaar, maar in bepaalde situaties ook leidend.’’ 

 

Pol: ,,Ik ben dienstbaar en ik hoef niet zo nodig op de voorgrond. Maar ik denk dat een bemanningslid ook best ‘een haantje’ mag zijn. Dat hoeft niet te botsen. Zo lang er maar waardering is voor elkaar binnen het team en voor bemanningsleden in het algemeen. Dat is in onze klasse zeker wel het geval.’’

 

,,Waardering is leuk’’, zegt Van der Kooi. ,,Het is voor mij geheel vanzelfsprekend dat er qua prijzen en aandacht niet alleen oog is voor de stuurman. Menno en ik werden een keer Nederlands kampioen. Tijdens de prijsuitreiking werd alleen zijn naam omgeroepen. Toen bleven we zitten. Je doet het immers samen.’

 

 

Door Peter van der Meeren/Leeuwarder Courant