Wie is de Panschipper?
Het begon met een telefoontje.
"Hallo?"
"Hallo..."
"Ben je alleen?"
Vijf minuten later hang ik op. Ik verwijder alle contactgegevens van degene die mij heeft gebeld. Ik noteer wat ik wél moet doen en vooral wat ik níét moet doen. Het telefoonnummer wordt direct vergrendeld. Een week later spreken we af op een geheime locatie.
Terwijl het slachtoffer zich nog in een gelukzalige staat van onwetendheid bevindt en geen enkel vermoeden heeft van wat hem te wachten staat, ben ik aangewezen als informant. Vanaf dit moment behoor ik tot een select gezelschap dat Het Grote Geheim kent. Een geheim dat met militaire precisie bewaakt moet worden. Geen versprekingen. Geen hints. Geen verdachte opmerkingen. Gewoon doen alsof er niets aan de hand is. Welkom bij ‘Wie... is... de Panschipper?’
En meteen vraag ik me af: hoe word je panschipper? Moet je op cursus of is er een e-learning of herbergt het Starteiland in de Roerkoning soms een Geheime School voor Toekomstige Panschippers?
Die waterloop heeft eigenlijk wel iets weg van een Sneekweekbaan. Door sommigen omschreven als spaghettibaan. Vol bochten, omwegen en verrassingen. Soms lijkt de route onlogisch, soms raak je de koers even kwijt. Maar uiteindelijk blijkt er toch altijd één duidelijk doel te zijn. Deze panschipper heeft dat uiteindelijke doel altijd helder voor ogen.
Terwijl ik dit aan het schrijven ben, besef ik me dat hij voor de buitenwereld misschien wel twee gezichten of beter gezegd twee verschillende rollen heeft. Die van ‘De Zeiler’ en die van ‘De Bestuurder’. De Bestuurdersrol is op latere leeftijd in gegroeid. De rol van ‘De Zeiler’ ontstaat in zijn vroege jeugd. Laat ik daarom beginne bij ‘Start’.
En dan ga je googelen: ‘Deze onderscheiding wordt uitgereikt als een bewijs van waardering en erkentelijkheid door het gemeentebestuur van Sneek aan hen die zich voor de zeilsport in het algemeen en voor de Sneekweek in het bijzonder op enigerlei wijze zeer verdienstelijk hebben gemaakt.’
Mij is gevraagd om ‘even’ op papier te zetten wie de toekomstige panschipper eigenlijk is. Daarvoor blader ik door fotoboeken, graaf ik in mijn geheugen en denk ik terug aan de verhalen die mijn schoonouders over hem vertelden. Langzaam ontstaat een beeld van zijn levensloop, of beter gezegd: zijn waterloop.
De start
Het leven van Klaas Weissenbach jr., 1e zoon van Klaas Weissenbach sr. en Ellie Noordhuis, is vanaf zijn geboorte op 11 augustus 1977, verweven met water.
Hij groeit op in Sneek en is vooral te vinden rondom de rietkragen van het Sneekermeer: hier start zijn watersport carrière. Het is nog wel wat – op z’n Sneekers - wat ‘gedonderjaag’, maar het water trekt…
Boei 10
Als Klaas 10 jaar is, komt er eerst Optimist. In Sneek is dan er een grote club fanatieke Optimisten zeilers actief en hij haakt aan.
Maar dan op een dag stapt hij als gelegenheidsbemanning aan boord bij Linda Otte. Hij stapt na de wedstrijd uit de Flits en zegt ‘dit vind ik veel leuker!’ Dit is voor zijn ouders het sein is dat er een Flits moet komen. Die komt er dan ook snel, want dan kan Klaas ook mooi met zijn broertje zeilen. Is die gelijk ook onder de pannen…
In die Flits 791 gaat het dat het ‘sleitjaget’. Het is een fantastische mooie tijd waarin hij heel veel vriendschappen opbouwt en waar hij ook nog steeds op kan terugvallen.
Maar Klaas was dan qua leeftijd misschien een ‘kleine jongen’, zo klein was hij in het echt niet. Hij zat op een gegeven moment toch wel als een origamivouwwerkje in zijn bootje ‘Strûzerke’: wat zoiets betekent als ‘zacht briesje’. Behalve dat de Flits dus letterlijk te klein werd, werd het ook tijd voor dat wat meer wind konden vangen.
Boei 16
De overstap naar Schakel gaat soepel: samen met neef Marcel Huitema of jongere broer Johan zeilt hij in de 2588 en leggen ze gevestigde namen binnen deze klasse het vuur aan de schenen.
Terwijl hij fanatiek Schakel zeilt, ziet hij kans om ook andere onderdelen van de zeilsport zich eigen te maken: jeugdzeiltrainer, lid wedstrijdcomité, jury. Kennis wordt vergaard en gelijk toegepast. Zo wordt hij een waardevolle multifunctionele inzetbare vrijwilliger voor de KWS.
Na zijn afstuderen aan de HEAO gaat hij aan het werk als accountant. Lekker stoeien met cijfers. Maar hij kan goed rekenen en rekent al snel zelf uit: dit betekent minder vrije tijd, minder tijd om te zeilen. Hij besloot om wedstrijdzeilen op een heel laag pitje te zetten én zocht ook andere uitdagingen, maar vrijwilligerswerk voor de KWS bleef hij doen. Tijdens de Sneekweek van 2002 was hij ‘vliegende keep’, waardoor hij soms met de dames zat te finishen op de toren, dan weer in een rib op het water was.
Boei 25
Maar dan begint toch weer te kriebelen en Klaas gaat om zich heen kijken waar hij als bemanning kan opstappen.
‘Tring!, Tring!’ In Ysbrechtum neemt Onno Yntema, Valkzeiler, de telefoon op. Zijn bemanning vertelt hem dat hij helaas dit jaar niet kan bemannen. Ietwat beteuterd legt Onno de telefoon neer. Wat nu?!!
‘Tring! Tring!’. Dat zal de bemanning zijn die spijt heeft!
‘Hoi Onno, met Klaas Weissenbach. Weet jij of iemand in de Valkenklasse nog bemanning zoekt?’ En vanaf dat moment zit Klaas in de Valk 830 bij Onno aan boord.
Ze winnen bekers en borden, maar op een zeker moment nemen ze toch ook weer ‘afscheid’. Weer combineert de wedstrijdzeilkalender en privé minder goed en dus scheidne in goed overleg hun wege.n Onno gaat zijn geluk beproeven in de Olympiajol. Voor nu nemen dus afscheid, maar het zal niet heel lang duren voordat Klaas en Onno hun zeilwegen weer zullen kruisen.
In de ‘rustiger’ jaren is Klaas vaak te vinden in een Standby boot en zet hij zet zich met hart en ziel in voor ‘Hart en Zeil’ (2007 tot en met 2024).
Boei 33
En dan, als er weer tijd en ruimte voor is – in 2011 - besluit hij, nadat hij van Onno – inderdaad zijn oude zeilbestie – goede berichten over de O-Jol klasse hebt gehoord, óók een Olympiajol te kopen. Het wordt de NED581. Klaas is een ervaren zeiler en gelijk een geduchte concurrent. In de jaren die volgen kruipt hij langzaam steeds dichter naar het podium. In 2015 wint hij de Euro(pa)cup. Maar zélf zo’n Sneekweekbord winnen...dat zou ook wel mooi zijn.
Boei 40
En dan wordt hij in 2018 gevraagd om vanaf 2019 ‘Voorzitter Sectie Wedstrijdzeilen’ te worden. En daarmee ook gelijk verantwoordelijk voor de wedstrijden en de organisatie tijdens de Sneekweek.
Voor wie het nog niet door had: het is duidelijk hoe hij die rol ‘bestuurder’ zelf ziet. De kop boven dit interview zegt genoeg.
Op de vraag of dat logistiek allemaal wel kon, antwoordde hij met een simpel ‘Ja’. Immers, voorgangster Afke de Goede had een uitgebreid overdrachtsdocument gegeven waarin stond:
Moeilijker moet je het niet maken, vond hij. Hij won dat jaar de Sneekweek…
Boei 48
We zijn aanbeland in 2026. En nu kom ik weer terug bij het begin van dit verhaal. Ik vroeg me immers af: hoe word je eigenlijk panschipper? Bestaat er een cursus? Een School voor Toekomstige Panschippers? Het antwoord is eenvoudig: nee. Panschipper word je niet uit een boek. Je haalt er geen diploma voor en er bestaat geen opleiding die je kunt volgen. Het is misschien wel de meest bijzondere vorm van training on the job die er bestaat. Het begint vaak met een klein bootje met een zeiltje erop, gekocht door ouders die hun kinderen kennis willen laten maken met het water. Daarna volgen de eerste wedstrijden, de eerste ervaringen en de eerste stappen als vrijwilliger. En voor je het weet zit je niet alleen meer in een zeilboot, maar sta je ook op het startschip. Je helpt bij de finish, controleert wedstrijdbanen, blaast boeien op en legt ze uit. Je zet koffie voor het comité, regelt vergunningen bij het Provinciehuis en staat de pers te woord en nog tientallen andere dingen die nooit in een functieomschrijving terechtkomen. Je leert het door te doen. Hij begrijpt wat ervoor nodig is om evenementen als de Sneekweek mogelijk te maken en watersport levend te houden voor toekomstige generaties. En hij weet ook dat je dat niet alleen doet. Achter iedere wedstrijd, iedere start, iedere prijsuitreiking en iedere succesvolle Sneekweek staat een grote groep vrijwilligers die zich met dezelfde passie inzet. En misschien is dát wel het geheim van een panschipper: niet alleen zelf koers houden in de baan, maar onderweg ook vele anderen de wind in de zeilen geven. En ik weet zeker dat zolang er wind staat boven het Sneekermeer, zal zijn betrokkenheid bij de watersport dan ook nooit ver weg zijn.
